Cmentarze a prawo

Zbliża się listopad, a w związku z tym zaczynają się także porządki na cmentarzach przed Świętem Wszystkich Świętych oraz Dniem Zadusznym. W styczniu 1959 roku została uchwalona obowiązująca (ze zmianami) ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Przepisy odnoszące się do cmentarzy zawarte są także w innych ustawach, przede wszystkim w Kodeksie karnym, Kodeksie wykroczeń i Kodeksie cywilnym.

Cmentarze należą do kategorii gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o samorządzie gminnym organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. W praktyce oznacza to, że rada gminy może wprowadzać zasady zachowania się podmiotów przebywających na terenach cmentarzy. Nie może jednak robić tego w sposób dowolny, lecz w granicach określonych w upoważnieniu ustawowym. Rady gmin korzystają z tego uprawnienia i uchwalają regulaminy korzystania z cmentarzy komunalnych położonych na ich terenie. Nie zawsze jednak robią to prawidłowo.

Czego zatem nie może uregulować rada gminy? Poniżej kilka przykładów.

  • Rada gminy nie może uchwalić, że administratorem cmentarza jest urząd gminy. Zgodnie bowiem z ustawą o cmentarzach utrzymanie cmentarzy komunalnych i zarządzanie nimi należy do właściwych wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), na których terenie cmentarz jest położony. Mogą oni wykonywać ten zarząd samodzielnie albo powierzyć jego wykonywanie innemu podmiotowi.
  • Rada gminy w uchwale nie może wskazać godzin otwarcia cmentarzy oraz dni pochówku. Do tego uprawniony jest bowiem administrator cmentarza.
  • Co ważne dla tych, którzy opiekują się grobami swoich zmarłych bliskich – rada gminy nie może uchwalić, że administrator cmentarza nie odpowiada za szkody na grobach powstałe na skutek klęsk żywiołowych, działania czynników atmosferycznych, aktów wandalizmu oraz za kradzieże rzeczy pozostawionych bez nadzoru. Zasady odpowiedzialności odszkodowawczej regulowane są bowiem w przepisach zawartych w Kodeksie cywilnym i nie można ich modyfikować w akcie prawa miejscowego. Każdy z takich przypadków analizowany jest więc w oparciu o wskazane przepisy.
  • Uchwała rady gminy nie może zmieniać zasad zachowania się na terenie cmentarza wynikających z przepisów Kodeksu wykroczeń. Zgodnie z nim odpowiedzialności karnej podlega ten kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym. Przewidziano także przypadek kiedy taki czyn ma charakter chuligański albo sprawca dopuszcza się go, będąc pod wpływem alkoholu, środka odurzającego lub innej podobnie działającej substancji lub środka. Karalne jest także podżeganie do takiego czynu i pomocnictwo.
  • Rada gminy nie może także wprowadzać przepisów dotyczących zbezczeszczenia zwłok, ponieważ zasady odpowiedzialności za tego rodzaju czyny zostały już przewidziane w Kodeksie karnym. Grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2 podlega ten kto znieważa zwłoki, prochy ludzkie lub miejsce spoczynku zmarłego. Kto ograbia zwłoki, grób lub inne miejsce spoczynku zmarłego podlega natomiast karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
  • Rada gminy nie może uchwalić, że na terenie cmentarzy zabrania się składowania śmieci poza miejscami do tego wyznaczonymi, ponieważ tę kwestię reguluje już art. 145 Kodeksu wykroczeń, nakładając karę grzywny do 500 złotych albo nagany na tego kto zanieczyszcza lub zaśmieca miejsca publiczne.

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *